|
|
Deze pagina geeft een overzicht van de oorzaken en de
gevolgen van het broeikaseffect. Door dit broeikaseffect dreigt een
klimaatverandering te ontstaan die schadelijke gevolgen kan hebben.
Daarom is het voor de huidige en toekomstige generaties van het
grootste belang aan deze verandering snel een halt toe te roepen.
De produktie van gassen, die het broeikaseffect veroorzaken, gebeurt in de industrie,
de landbouw, het verkeer en ook in het
huishouden. Als we het broeikaseffect willen tegenhouden, zullen we
daar zelf wat voor moeten doen. De beste plaats om daarmee te
beginnen is in uw eigen huis.
Op deze pagina vindt u de maatregelen die door de overheid genomen
worden, gevolgd door een aantal adviezen hoe u zelf kan bijdragen aan
de vermindering van het broeikaseffect.
Ons leven wordt voor een groot deel bepaald door het klimaat.
In Nederland zijn we gewend aan de vier seizoenen; we vinden
het heel gewoon ons in de winter warmer te moeten kleden dan in de
zomer. Toch kunnen we het klimaat niet altijd als iets vanzelfsprekends blijven zien.
Tijdens de laatste IJstijd, 8000 jaar geleden, zag het leven er
bijvoorbeeld heel anders uit. Door de extreme kou stierven veel planten
en dieren uit. En de mens moest toen zijn manier van leven aanpassen
aan de slechtere omstandigheden. Nu dreigt er opnieuw een
belangrijke klimaatverandering.
Er is echter een groot verschil:
de verandering wordt nu niet
veroorzaakt door natuurlijke
factoren, maar door de mens
zelf, We gebruiken steeds meer
industriële produkten en we
hebben steeds meer voedsel nodig om alle monden te vullen. nemen de
agrarische en industriële activiteiten toe en gebruiken we ook steeds
meer energie. En daar ligt de kern van het probleem.
Het klimaat wordt voor een groot deel door de dampkring
bepaald. Deze is het best te vergelijken met een deken, die als een
beschermende laag rond de aarde ligt. De deken beschermt de aarde
tegen een teveel aan ultraviolette straling van de zon, en voorkomt
tegelijkertijd dat de aarde te veel warmte verliest. Deze warmte is de
bron van het leven op aarde.
De dampkring is van nature opgebouwd uit een mengsel van
verschillende gassen waaronder kooldioxyde, methaan en ozon die in een
bepaalde verhouding aanwezig
zijn. Doordat we tegenwoordig te veel van
deze gassen de dampkring insturen, wordt het natuurlijk evenwicht
verstoord, zodat de dampkring niet naar behoren kan functioneren.
Dit te veel aan gassen zorgt er voor dat de dampkring te veel warmte vast
houdt, met als gevolg een hogere temperatuur op aarde.
Dit proces werkt net zo als in een broeikas, daarom noemen we dit het broeikaseffect. De gassen die dit proces veroorzaken noemen we broeikasgassen.
De grootste veroorzaker van het broeikaseffect is kooldioxyde (C02). Dit gas ontstaat bij het opwekken van energie door verbranding van fossiele brandstoffen, zoals steenkool, aardolie. en aardgas. Deze verbranding vindt plaats in elektriciteitscentrales. De
industrie, het gemotoriseerde verkeer en vooral niet te vergeten in het
huishouden. Doordat we steeds meer energie gebruiken komt er ook
steeds meer kooldioxyde in de dampkring terecht.
Ontbossing draagt eveneens bij aan de toename van kooldioxyde. Bomen en planten halen o a. kooldioxyde uit de lucht en zetten
dit om in zuurstof. Door het op grote schaal kappen van bossen komt er
steeds meer kooldioxyde vrij afkomstig van de gekapte bomen. Zolang
er niet voldoende nieuwe bomen worden geplant zal de extra kooldioxyde
niet worden opgenomen.
Het resultaat is dat er een teveel aan kooldioxyde ontstaat, die
in de dampkring terecht komt.
Andere veroorzakers
van het broeikaseffect
zijn onder meer methaan, ozon en CFK,
gassen (chloorfluor,
koolwaterstoffen).
Door de toename van
de wereldbevolking
hebben we steeds meer voedsel nodig, waardoor de werkzaamheden in
de landbouw en veeteelt evenredig toenemen. Het zijn vooral deze sectoren
die zorgen voor de toenemende concentraties van methaan. Dit gas, dat
onder andere vrijkomt uit mest ontstaat door biologische omzetting zoals
verrotting en vertering. Dit broeikasgas wordt in de dampkring opgenomen waardoor het broeikaseffect wordt versterkt.
Door industriële activiteiten en het gemotoriseerde verkeer,
neemt de hoeveelheid ozon in de lagere luchtlagen van de dampkring
voortdurend toe. Deze toename draagt bij aan het broeikaseffect.
CFK-gassen vormen een apart probleem, Ze horen van nature
niet in de dampkring thuis en worden door de chemische industrie
geproduceerd, We vinden deze gassen in koelkasten, vrieskasten en
airconditioninginstallaties, Ze werden ook gebruikt in spuitbussen.
De CFK's zijn mede verantwoordelijk voor het broeikaseffect.
Het belangrijkste gevolg van het broeikaseffect is dat de
gemiddelde temperatuur op aarde stijgt. Dit lijkt op het eerste gezicht
misschien wel aangenaam. Maar door een hogere temperatuur kan het
poolijs smelten, en het water in de zeeën en oceanen kan uitzetten.
Het gevolg is dat de zeespiegel stijgt. Laaggelegen gebieden, die niet
of onvoldoende door dijken worden beschermd, lopen dan het gevaar
onder water te verdwijnen.
Veel landen zullen problemen krijgen met het waterbeheer,
Door de hogere temperatuur ontstaat er droogte en worden de woestijnen
groter, Andere gebieden kunnen mogelijk te maken krijgen met toenemende regenval. In Zuid Europa kan de klimaatverandering leiden tot
een tekort aan drinkwater, Een ander gevolg kan zijn dat de weersomstandigheden veranderen, Zo kunnen hittegolven, orkanen, overstromingen
e.d., veel vaker voorkomen. Al deze ontwikkelingen tezamen kunnen een
bedreiging zijn voor de wereldvoedselvoorziening.
Alles in de natuur hangt met elkaar samen. Dit wankel evenwicht mag
niet te veel worden verstoord, Als de temperatuur gaat stijgen komt dit
evenwicht in gevaar, waardoor het niet uitgesloten is dat bepaalde
schadelijke insekten zich over meer landen zullen verspreiden: bijvoorbeeld de sprinkhaan of de malariamug, Andere dieren en planten zullen
daarentegen uitsterven als gevolg van de klimaatverandering.
Over de precieze gevolgen van het broeikaseffect is nog niet
alles bekend. Maar het is duidelijk dat de gevolgen van een eventuele
klimaatverandering zeer ernstig kunnen zijn. Daarnaast is het zeker
dat, zodra er klimaatverandering optreedt, het onmogelijk zal zijn deze
te stoppen. Daarom kunnen en mogen we het risico van een verandering in het klimaat niet nemen. We moeten zo snel mogelijk proberen
het broeikaseffect te verkleinen.
Vooral de laatste vijftig jaar hebben we onze dampkring grote
schade toegebracht die we niet meer onmiddellijk ongedaan kunnen
maken, Wel kunnen we
de schade voor de toe,
komst zo veel mogelijk
beperken.
Het is dan ook van het
grootste belang dat we
zo spoedig mogelijk
actie ondernemen.
Van nu af aan moeten we zuiniger omspringen met energie. De chemische industrie zal op
zoek moeten naar onschadelijke vervangers voor de CFK's, zodat de
produktie van deze gassen stopt. De landbouw moet op zoek naar
milieuvriendelijke landbouwmethodes, opdat er minder methaan vrijkomt,
Daarnaast is het heel belangrijk dat de bestaande bossen beschermd
worden en dat herbebossing wordt bevorderd. Welke bijdrage u zelf kunt
leveren om het broeikaseffect zo veel mogelijk te beperken, kunt u
verderop op deze pagina lezen.
Het Is duidelijk geworden dat klimaatverandering. over de
hele wereld, zeer ingrijpende gevolgen heeft en dat alleen een internationale aanpak kans van slagen heeft.
Een belangrijke stap vooruit is dan ook dat tegenwoordig in
veel landen over klimaatverandering gesproken wordt. Vooral de laatste
jaren krijgt het milieu in de internationale politiek, volop de aandacht.
Op internationale conferenties maken landen onderling afspraken waarmee een verdere aantasting van het milieu kan worden tegengegaan.
De westerse landen hebben de meeste industrie. Het spreekt
voor zich dat daar het energieverbruik en de uitstoot van schadelijke
gassen het hoogst is. Maar omdat in deze landen meer kennis en
kapitaal beschikbaar is, kunnen zij het meeste doen om klimaatverandering tegen te gaan.
In de Derde Wereldlanden is de welvaart laag en daar wordt dan ook
weinig energie gebruikt. Het is echter rechtvaardig dat deze landen de
kans krijgen economisch te groeien. Hun energieverbruik mag daarom nog
toenemen. Belangrijk hierbij is, dat deze groei niet al te zeer ten koste
mag gaan van het milieu. Vooral in de Derde Wereldlanden zullen de
eventuele gevolgen van een klimaatverandering het hardst aankomen.
Deze landen beschikken over veel minder technische en financiële middelen waardoor ze geen adequate maatregelen kunnen nemen tegen bijvoorbeeld overstromingen, insektenplagen, droogte en verwoestijning.
De geïndustrialiseerde landen kunnen het goede voorbeeld geven
door zo veel mogelijk te besparen op het energieverbruik. Ook door het
aanwenden van milieuvriendelijke energiebronnen als zonne- en windenergie kunnen ze laten zien dat het schoner kan. De door de geïndustrialiseerde landen ontwikkelde technologie moet worden overgedragen
aan de Derde Wereldlanden.
Daarnaast is het belangrijk dat verantwoord met grond wordt omgesprongen, door zowel de westerse als de Derde Wereldlanden. Dit betekent
betere landbouwmethoden en herbebossing. De westerse landen kunnen
hierbij helpen door het geven van advies en geld.
Voor de komende jaren is het milieubeleid van de overheid
vastgelegd. In het Nationaal Milieubeleidsplan. In dit plan geeft de
overheid duidelijk aan welke maatregelen er tegen het broeikaseffect
genomen moeten worden. De meeste maatregelen moeten worden
genomen door het bedrijfsleven en de burger.
Een van de belangrijkste maatregelen is het terugdringen van
de kooldioxyde-uitstoot. Dit kan voor een groot deel gerealiseerd worden
door het energieverbruik te verminderen.
Daarom zal de consument vaker en beter
geïnformeerd worden over de gevolgen van energieverbruik en daarnaast advies krijgen over de wijze
waarop hij/zij bewuster en zuiniger met energie om
kan gaan. De overheid neemt maatregelen en stelt
subsidies beschikbaar om veilige, (nieuwe) duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie
verder te ontwikkelen, het openbaar vervoer te stimuleren en het gebruik van de auto terug te dringen.
Ook wij de overheid de produktie en het gebruik van de
schadelijke CFK-gassen volledig verbieden. Met de gemeenten en het
bedrijfsleven is afgesproken het
gebruik van deze gassen in 1995
volledig te beëindigen. Omdat we
nog te weinig weten over klimaatverandering, wordt het onderzoek
hiernaar verdubbeld.
Universiteiten en andere instellingen zullen hun onderzoek op
dit terrein vergroten.
Plannen om het broeikaseffect tegen te gaan hebben alleen
zin als we allemaal bereid zijn een steentje bij te dragen. Op dit moment doen we dat het best, door ons gedrag op een aantal punten te
wijzigen. In het onderstaand overzicht staat hoe we hier onmiddellijk
mee kunnen beginnen.
De schadelijke uitstoot van kooldioxyde kunnen we meteen
al verminderen door zuiniger met energie om te springen. Als we op het
punt staan een elektrisch apparaat te kopen, kunnen we ons afvragen of
we het nu wel echt nodig hebben, Een goed idee is om de apparaten die
we in het dagelijks gebruik niet kunnen missen, zoals wasmachines,
bewuster te gebruiken. Daarnaast is het beter alle elektrische apparaten
en verlichting waar mogelijk te vervangen door energiezuinige alternatieven. Neem eens contact op met uw energiebedrijf, Dit kan u tal van
praktische tips geven over zuiniger energieverbruik in uw eigen situatie.
We doen er verstandig aan om niet voor elk ritje direct de
auto pakken. Vooral voor de kleine afstanden is de fiets een goed alternatief. Zo kunnen we ook vaker de bus en de trein kiezen.
Als we dan toch gebruik maken van de auto, sta er dan bij
stil of we dat niet beter met meer mensen tegelijk kunnen doen.
Het organiseren van carpooling levert al snel een belangrijke bijdrage
aan het milieu. Bij de aanschaf van een nieuwe auto kunnen we natuurlijk
het beste kiezen voor een kleine, zuinige auto met driewegkatalysator.
De chemische industrie wint steeds meer CFK-
gassen terug, om ze daarna opnieuw te gebruiken. Wij kunnen
daarbij helpen door afgedankte koelkasten niet zonder meer
weg te gooien. Steeds vaker worden afgedankte koelkasten
en diepvriezers verzameld om vervolgens de schadelijke CFK's
af te tappen.
Informeer eens bij uw gemeente (reinigings- en milieudienst) of dat ook bij u in de buurt gebeurt,
De gemeente biedt de mogelijkheid om het chemisch afval
apart in te zamelen. Probeer daar zo veel mogelijk gebruik van te maken,
